NVA-voorzitter Guus Alfrink en directeur Caroline Verkerk gingen onlangs op bezoek bij de eerste voorzitter van de NVA, Willem Momma. De vader van Kees Momma – bekend van de docu-serie Het beste voor Kees, Kees vliegt uit en Kees vliegt nu echt uit – was in 1978 één van de oprichters van de NVA. ‘We waren misschien amateuristisch, maar wel héél gemotiveerd.’

Willem Momma is inmiddels 95 jaar (veel te oud eigenlijk, zoals hij zelf zegt) en woont in een verpleeghuis in Velp. ‘Kees woont vlakbij, hij heeft nu iemand anders die voor hem zorgt. Hij wil me niet meer zien, omdat ik te emotioneel ben. Mijn vrouw was goed met Kees, ze was heel lief’, vertelt hij. Bij de herinnering aan zijn vrouw Henriëtte, die eind mei 2024 op 90-jarige leeftijd overleed, krijgt hij het te kwaad. ‘Sorry hoor, Ik ben tegenwoordig een grote huilebalk. Maar ja, het moet er kennelijk uit’, verontschuldigt hij zich. De gemakkelijke stoelen in één van de vele zithoeken in het verpleeghuis staan eigenlijk te ver uit elkaar voor zijn slechte gehoor, waardoor huidig voorzitter Guus Alfrink en directeur Caroline Verkerk elke vraag een paar keer moeten herhalen. Maar Momma senior heeft eigenlijk niet eens een vraag nodig om aan de praat te raken.

Magazine Engagement

Nadat hij zelf koffie heeft geregeld voor zijn bezoek vertelt hij smakelijk over die eerste tijd bij de Nederlandse Vereniging voor Autisme. ‘We begonnen met vijf gezinnen en vergaderden steeds bij iemand thuis. Mies Hoffmann-Keizer was directeur van het verenigingsbureau. Kees Rood was een belangrijke man in ons clubje. Een geweldige man met humor en een oude vriend. Af en toe kregen we slaande ruzie, als hij het niet eens was met hoe ik mijn voorzitterschap invulde. Hij was heel impulsief, een vrijgevochten figuur. Op een stencilmachine maakten we samen het eerste magazine, dat toen nog Engagement heette. We waren misschien een beetje amateuristisch, maar wel heel gemotiveerd.’

‘Zo gingen we gewoon op bezoek bij psychiaters om ons ongenoegen te uiten over hun gebrek aan kennis. De hulpverlening was in die tijd nog heel archaïsch: zij wisten het en ouders hadden er geen verstand van. Daar kon ik absoluut niet tegen! Het was knokken en daar ben ik gek op’, herinnert hij zich. Als directeur van de Nederlandse Dagblad Unie en later van uitgeverij Audet had Momma veel contacten in de media, wat de vereniging veel publiciteit opleverde.

Trots

Kinderen met autisme moet je juist kansen bieden, met zoveel mogelijk laten kennis maken, vindt Momma. ‘Ik heb met Kees de hele wereld over gereisd. Als ik voor mijn werk naar Amerika moest, ging hij mee. Dat vond hij prachtig. We gingen naar Frankrijk, zodat hij daar kathedralen kon natekenen. En in Amsterdam bestudeerde hij grachtenpanden om na te tekenen. Ook ging Kees zweefvliegen, dat vond hij geweldig. Hij werd lid van de zweefvliegclub, waar hij dan zelf op de brommer naartoe ging. Als hij thuis kwam, hoorde ik al of het een succes was geweest, of dat hij ruzie had gekregen. Toen hij een hoogterecord wilde halen, gingen we naar Italië. Wat een reis was dat! We zijn heel trots op wat hij heeft bereikt.’

‘Ik heb veel van Kees geleerd. Je leert jezelf beheersen en je kind te accepteren zoals hij is. Hij heeft meer mogelijkheden dan wij dachten. Op reis ontdekten we dat hij goed Duits en Frans spreekt. Zijn twee broers begrijpen hem gelukkig geweldig. Vooral met de middelste heeft hij een goede band.’

Regiobesturen

Waar hij het meest trots op is als het gaat om de NVA? ‘Ik vond het geweldig dat we in het hele land mensen hadden die wat voor de vereniging wilden doen. Ik heb regiobesturen opgezet die samen de vereniging vormen.’

Willem reisde in die tijd het hele land door. Tot zijn vrouw het na een jaar of 8 genoeg vond. ‘Zij vond dat ik beter meer tijd aan Kees kon besteden. Ik heb geleerd daarnaar te luisteren. Je hebt ook bestuurders die er niet meer mee op kunnen houden. Dat wilde ik niet, dus heb ik het stokje doorgegeven aan de volgende voorzitter.’

Gegroeid

En dat is precies wat Guus Alfrink ook gaat doen, na twee termijnen als voorzitter. ‘Er is in die 6 jaar heel veel positief veranderd’, blikt hij terug. ‘De vereniging is gegroeid naar ruim 20.000 leden, we hebben meer vrijwilligers, er is rust en stabiliteit. En we zitten aan tafel bij beleidsmakers, we werken meer samen met andere partijen. Als grote vereniging worden we serieus genomen en dat helpt in onze belangenbehartiging. Dat is allemaal overigens niet mijn verdienste hoor, maar het was heerlijk om mee te maken.’

Guus Alfrink neemt deze zomer afscheid als voorzitter van de NVA.