Wat is autisme?
Home Over autisme Wat is autisme?

Wat is autisme?

Ruim 1% van de Nederlanders, ongeveer 200.000 mensen, heeft autisme. Het aantal mensen dat te maken heeft met autisme – zoals ouders, broers, zussen, partners, leraren en zorgverleners – is vele malen groter.

Volgens psychiater en hoogleraar autisme Wouter Staal kan autisme het beste worden omschreven als verzamelnaam voor gedragskenmerken die duiden op een kwetsbaarheid op de volgende gebieden: sociale interactie, communicatie, flexibiliteit in denken en handelen en het filteren en integreren van informatie.

Wetenschappers wereldwijd doen al jaren volop onderzoek naar autisme. Desondanks is nog altijd onbekend wat autisme nou precies is. Ook bestaat er geen ‘biomarker’ – zoals een bloed- of  DNA-test – waarmee autisme objectief kan worden vastgesteld.

Toch is er ook al veel wél bekend, bijvoorbeeld over de problemen waar mensen met autisme tegenaan kunnen lopen en wat hun sterke eigenschappen zijn.

Ook is duidelijk dat autisme grote invloed heeft op iemands leven. Onder andere doordat informatie door mensen met autisme op een andere manier wordt verwerkt in de hersenen. Daarbij gaat het ook om informatie die binnenkomt via de zintuigen; vaak is er sprake van sensorische over- of ondergevoeligheid.

De diagnose autisme wordt gesteld op basis van gedragskenmerken. De meeste mensen met autisme hebben een normale tot hoge intelligentie. Naar schatting 30 % heeft een verstandelijke beperking.

Sociale intuïtie

 Autisme kan op veel verschillende manieren tot uiting komen, daarom spreekt het psychiatrisch handboek DSM-5 van een Autisme Spectrum Stoornis (ASS). Eerdere versies van dit handboek spraken nog van afzonderlijke autismediagnoses zoals de Autistische Stoornis, de Stoornis van Asperger en de Pervasieve Onwikkelingsstoornis niet anderszins omschreven (PDD-NOS).

Sterke punten die vaak in verband worden gebracht met autisme zijn onder andere: oog voor detail, analytisch denken, eerlijkheid, loyaliteit en technisch inzicht. Op sociaal gebied ondervinden veel mensen met autisme echter regelmatig problemen. Hun ‘sociale intuïtie’ lijkt niet goed (of anders) ontwikkeld.

Overgangsperioden

Autisme kan invloed hebben op alle levensterreinen, in alle levensfasen. De mate waarin is sterk individueel bepaald en hangt vaak ook af van de levensfase waarin iemand verkeert. Met name tijdens overgangsperioden hebben mensen met autisme een relatief grote kans om vast te lopen als zij niet tijdig de juiste begeleiding krijgen. Voorbeelden zijn de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs of van onderwijs naar stage/ werk.

70% van de mensen met autisme kampt op enig moment in zijn leven met klachten als een stemmingsstoornis/depressie, een angst- en/of dwangstoornis, posttraumatische stress-stoornis (ptss), burn-out of een persoonlijkheidsstoornis. Bij de algemene bevolking is dit 40%.

Ook ADHD en epilepsie komen relatief vaak voor bij mensen met autisme.