Home NVA regionaal NVA Noord-Holland NVA-huis Noord-Holland Noord Boek van de maand

Boek van de maand

ons advies voor een goed boek.

Iedere maand verzorgt één van de vrijwilligers van het NVA-huis Noord-Holland Noord een boekrecensie. Hieronder tref je een overzicht van de verschillende recensies. Alle boeken zijn terug te vinden in het NVA-huis en kunnen daar geleend worden.

  • Boek: Mindfulness bij volwassenen met autisme door Annelies SpekSchrijver: Annelies SpekLees meer
    Een nieuwe aflevering uit de serie Boek van de maand – over één van de honderden boeken uit onze bibliotheek, dat het verdient om even in de spotlights te staan. Dit keer het boek Mindfulness bij volwassenen met autisme door Annelies Spek (2010).
    Mindfulness is een methode om met behulp van meditaties stress en andere psychische klachten te verminderen. Oorspronkelijk ontstaan vanuit het boeddhisme, is het omarmd en aangepast door westerse (Amerikaanse) therapeuten.
    Er zijn mindfulness groepen en oefeningen ontwikkeld speciaal voor mensen met autisme, Annelies Spek is betrokken geweest bij het aanpassen van de reguliere mindfulnesstraining. In het boek wordt het een therapievorm genoemd, een praktische en effectieve manier om anders om te gaan met stress en spanningen. Je leert je ‘geest te temmen’, om gemakkelijker je gedachten los te laten.
    Mindfulness onderscheidt twee manieren om te ‘zijn’: de ‘doe-modus’ en de ‘zijns-modus’. Als je brein in de doe-modus staat, ben je actief aan het denken, wat mensen met autisme vaak doen. Dat is niet zo handig wanneer je bijvoorbeeld wilt slapen, je brein zou meer in rust moeten zijn (de zijns-modus). Je oefent met het overschakelen van de doe- naar de zijns-modus, je bent dan meer in het hier-en-nu.
    Wat precies het verschil is in mindfulness voor mensen zonder en mensen mét autisme wordt benoemd, met aandacht voor hun sterke kanten en de valkuilen. Bijvoorbeeld mensen zónder autisme worden bij het ervaren van een weerstand aangemoedigd om te onderzoeken waar die weerstand vandaan komt. Voor mensen mét autisme wordt in dat geval aangeraden om een meditatie die weerstand oproept niet meer te gebruiken.
    Het taalgebruik is aangepast, de instructies zijn concreter gemaakt. Er is ook aandacht voor het tempo waarin je iets nieuws kan aanleren. Wanneer iemand gevoelig is voor psychoses, wordt extra voorzichtigheid betracht. Zo iemand kan beter een individueel traject volgen, in plaats van meedoen in een groep.
    Om zelfstandig aan de slag te kunnen met de beschreven oefeningen, zijn er audiobestanden gemaakt die gedownload kunnen worden.
    Recensie geschreven door Marjolein
  • Boek: Autisme in kaartSchrijver: Marianne GeboersLees meer

    Een nieuwe aflevering uit de serie Boek van de maand – over één van de honderden boeken (en DVD’s) uit onze bibliotheek, dat het verdient om even in de spotlights te staan. Deze keer Autisme in kaart geschreven door Marianne Geboers uit 2015.

    Na haar autisme diagnose op 47-jarige leeftijd bleef Marianne Geboers zitten met veel vragen: Hoe ziet mijn denk- en belevingswereld er dan uit? Hoe kan ik functioneren in de NT wereld, zonder overprikkeld, angstig of depressief te raken? De boeken die er waren vond ze niet specifiek genoeg en ze miste visuele informatie, die geschikt is voor volwassenen.

    Toen is ze dit boek gaan maken, zij noemt het zelf een Visuele reisgids voor haar dagelijks leven. Het is een complete gebruiksaanwijzing geworden, hoe  je kunt omgaan met je autisme. Omdat iedereen zijn of haar eigen rugzak te dragen heeft en iedere reis zijn eigen obstakels kent, is het geen universeel zelfhulpboek geworden. Toch denkt ze dat ook anderen, lotgenoten en hulpverleners, er wat aan kunnen hebben.

    Voor mij persoonlijk is dat heel wisselend in dit boek: bij stukken waarin ze over haar levensloop schrijft, heb ik vaak veel herkenning. Zo leidden mislukkingen in haar werk en het steeds proberen zich aan te passen tot terugkerende periodes van burn-out en depressie. Ook de uitleg over informatieverwerking en de illustraties vind ik heel verduidelijkend.
    Waar ik minder aan heb, zijn de landkaarten (van een fictieve wereld) die ze gemaakt heeft om haar beleving van autisme vorm te geven. Maar die kun je rustig overslaan.

    Ze signaleert dat de maatschappelijke veranderingen van de laatste 50 jaar veelal in het nadeel zijn van mensen met autisme. In de jaren ‘60 hoefden er minder keuzes gemaakt te worden en de leefregels waren duidelijker. Nu wordt meer verwacht van werknemers op gebieden die problemen opleveren voor autisten, zoals flexibiliteit, multi-tasken, werken onder tijdsdruk en sociale communicatie. Daarnaast is de tolerantie voor anders-zijn afgenomen. De sterke kanten die autisten kunnen inbrengen in een organisatie, zoals betrouwbaarheid, worden juist minder gewaardeerd dan vroeger.

    Het heeft voor haar heel wat voeten in de aarde gehad om een passende diagnose te krijgen. Ruim twee jaar daarna kon ze aan de slag met zichzelf, het verwerken en accepteren en daarna haar leven weer op de rit krijgen. Ze komt tot de conclusie dat de kern van haar autisme gaat over informatieverwerking.
    Ze behandelt stap voor stap wat er gebeurt in het waarnemen, het verwerken en begrijpen van de informatie en prikkels. Er staat een aantal overzichtelijke schema’s in, bijvoorbeeld over wat er precies gebeurt bij het ontvangen van informatie of prikkels en welke acties helpend zijn en welke juist niet. Of over hoe autisten een besluit nemen, vergeleken met hoe neurotypici dat doen (geen meningen verzamelen maar feiten).
    Sociale communicatie gaat niet alleen over taal, maar ook over wie wat zegt, in welk verband, wat er niet wordt gezegd, etc. Dit levert voor de autist onduidelijkheden en onbegrijpelijkheden op. Wanneer er wederkerigheid verwacht wordt, heeft dat cognitieve voorbereiding nodig.

    De talrijke illustraties verduidelijken de tekst, bijvoorbeeld twee trechters om NT informatieverwerking te vergelijken met hoe autisten dat doen. Plaatjes tonen waar in je lichaam je bepaalde emoties kunt voelen. Het hoofdstuk over emoties geeft heel bondig weer met welke problemen je als autist geconfronteerd kan worden. Het voelen wordt aangestuurd vanuit de cognitie. Door therapie en lichaamswerk heeft zij de verschillende emoties leren onderscheiden en ze een plek kunnen geven.

    Het boek geeft een originele, authentieke benadering van autisme en hoe je ermee om kunt gaan

    Recensie geschreven door Marjolein

  • Boek: Waarom ik soms op en neer springSchrijver: Naoki HigashidaLees meer

    Een nieuwe aflevering uit de serie Boek van de maand – over één van de honderden boeken uit onze bibliotheek, dat het verdient om even in de spotlights te staan.

    In Waarom ik soms op en neer spring (2013), beantwoordt de 13-jarige Japanse Naoki Higashida vragen die anderen zich stellen over zijn gedrag. De schrijver van het boek uit zich door te schrijven. Naoki heeft een non-verbale vorm van autisme, volgde met succes speciaal onderwijs, en heeft meerdere boeken geschreven.
    Hij begon te communiceren door bepaalde woorden via een alfabetraster aan te wijzen. De teksten die hij zo vormt, worden door een helper naast hem opgeschreven. Het boek geeft het bewijs dat er in dat ogen-schijnlijk hulpeloze, autistische lijf een geest zit opgesloten die nieuwsgierig, complex en intellectueel is.
    De vertaler van zijn boek naar het Engels (David Mitchell) vraagt zich af: “Hoe kun je onderworpen zijn aan zulke onstuimige zintuiglijke indrukken en in staat zijn die te vertalen naar taal? Kun je je de frustratie voorstellen als je je niet met woorden kunt uitdrukken?”

    Naoki heeft het over waarom het opgaan in bepaalde activiteiten, het ‘obsessief bezig zijn”, hem troost geeft, en hem kalmeert. “We doen het niet omdat we dat leuk vinden maar omdat we gek zouden worden als we het niet doen. We weten dat we het jullie moeilijk maken, maar het is alsof we er zelf niets aan kunnen doen; We hebben zelfs niet echt controle over ons lichaam. Stilzitten, bewegen wanneer het moet: dat is lastig. Als je dan nog boos bent op me, voel ik me alsof ik alleen op de wereld ben.” Hij vertelt ook over hoe hij soms in zijn hoofd verdwaalt, in paniek raakt, en een kloof ervaart tussen zijn lichaam en verstand.

    Waarom hij soms op en neer springt: “Mensen met autisme reageren fysiek op gevoelens van vreugde en verdriet. Wanneer er iets gebeurt dat mij emotioneel raakt, verkrampt mijn lichaam. Als ik dan op en neer ga springen, is het net of ik de touwen afschud die strak om mijn lijf gespannen zitten.” Hij vergelijkt zichzelf met een gekooide vogel, die weg zou willen vliegen.
    Een van de grootste misvattingen rond mensen met autisme, is dat ze het liefst alleen zijn. Maar als het niet lukt gevoelens juist over te brengen, en communicatie keer op keer faalt, is het begrijpelijk dat velen van hen het opgeven. “Telkens wanneer ik iemand hoor zeggen dat ik zo graag op mezelf ben, geeft me dat een intens eenzaam gevoel.”

    Sinds kort kun je ook de Engelstalige, gelijknamige film ‘The Reason I Jump’, gemaakt door Jerry Rothwell (2020) via streaming (bij Picl) bekijken.
    Als je niet kunt praten, dan kun je ook niet delen wat je denkt of voelt. Om mijn leven als mens te leiden, is niets zo belangrijk als mijzelf te kunnen uiten.” Dit is een citaat uit de film, die 5 jongeren met autisme volgt die niet kunnen praten. Eén van hen is een meisje dat tekeningen en schilderijen maakt, en daarmee een manier heeft om zich te uiten.
    Een commentaarstem verklaart als het ware wat de gefilmde persoon niet kan uitdrukken. Dit kun je beschouwen als de antwoorden die Naoki Higashida in zijn boek heeft gegeven. In een maalstroom van prikkels, herinneringen, gedachten en gevoelens krijg je een beetje idee van wat autisme voor hen betekent.
    Ik voel me nooit op mijn gemak, waar ik ook ben.” Daarom liep hij vaak weg van huis, “op zoek naar een plek waar ik me wel op mijn gemak zou voelen.”

    Recensie geschreven door Marjolein

  • Boek: Geef me de 5Schrijver: Colette de BruinLees meer

    Een nieuwe aflevering uit de serie Boek van de maand – over één van de honderden boeken uit onze bibliotheek, dat het verdient om even in de spotlights te staan.

    Auti-Communicatie is een onderdeel van de methodiek Geef me de 5; die Colette de Bruin al eerder heeft beschreven in het gelijknamige boek. Dit boek is een uitgebreide verdieping van het onderdeel communicatie en kenmerkt zich door een duidelijke uitleg in woord én beeld. De lay-out is sober en vrijwel hetzelfde als de vorige uitgave. Door het gebruik van verschillende stijlen in illustraties en lettertype oogt het soms wat rommelig. Maar het versterkt wél de boodschap die de schrijfster wil uitdragen.

    In de eerste twee hoofdstukken vind je uitleg over wat autisme is en wat de sterke en zwakke kanten kunnen zijn van CASS (kinderen met autisme). Hier wordt niet al te diep op ingegaan omdat dit in de eerste
    publicatie reeds aan bod kwam. Het is een mooie inleiding tot het werkelijke onderwerp van dit boek en
    begint bij hoofdstuk drie: Communicatie met CASS.

    Auti-Communicatie is een goed leesbaar boek met een positieve insteek en mooie handvatten om de oorzaken van probleemgedrag te vinden en om te buigen naar gewenst gedrag. Dit gaat allemaal volgens de basisprincipes van Geef me de 5. Deze principes worden inmiddels ook gebruikt in het onderwijs bij niet-autistische kinderen. Het blijkt dat mensen met dementie en niet-aangeboren hersenletsel ook baat hebben bij de methodiek van Geef me de 5.

    Geef me de 5 methode:
    Geef me de 5 is het eerste boek van Colette de Bruin Auti-communicatie is het vervolg op Geef me de 5 en geeft een waardevolle aanvulling op het onderdeel communicatie Naast deze uitgave zijn er ook trainingen in de methodiek te volgen en kun je je aansluiten bij diverse ondersteuningsgroepen, ook op internet.

    Recensie geschreven door Elchie

  • Boek: Autistisch gelukkigSchrijver: Sam PeetersLees meer

    Een nieuwe aflevering uit de serie Boek van de maand – over één van de honderden boeken uit onze bibliotheek, dat het verdient om even in de spotlights te staan.

    Autistisch gelukkig is geschreven door Sam Peeters. Voor mij past het in de categorie ‘zelfmanagement’ literatuur: hoe zorg je er zelf voor dat de kwaliteit van je autistische leven toeneemt?

    Het boek is opgebouwd uit de vier fasen van zijn weg in het leren leven met autisme:
    De eerste is de worsteling die iedere autist zal herkennen, om om te gaan met het ‘anders-zijn’ en proberen te overleven. Al vanaf 6 jaar beginnen kinderen het ‘anders-zijn’ bij zichzelf en anderen op te merken. Er is consensus over wat ‘normaal’ is, en er ontstaan twee aparte werelden waarin de autisten zullen proberen zoveel mogelijk het normale te benaderen.

    In de tweede fase verschijnen er verklaringen en oorzaken van het anders zijn, het diagnostisch traject en zich informeren over autisme. Dit deel bevat veel tips en overzichten voor het ‘leven met autisme’. Peeters benadrukt hoe belangrijk overzicht (voor hem) is. Ook hoe je het beste omgaat met studie, werk, relaties en ondersteuning hoort in deze fase.

    De derde fase draait om zoveel mogelijk te leven in overeenstemming met de maatschappij, een manier vinden om uit je comfortzone te komen en je aan te passen aan wat er van je gevraagd wordt. Daarvoor stelt de schrijver zich steeds de vragen: Wil ik het? Is het nodig? Kan ik het? Zou ik het eens proberen? Zelfstandig zijn is belangrijk. Hij beschrijft heel mooi hoe hij dat geleerd heeft, bijvoorbeeld door voor zichzelf op te komen. Je moet steeds het evenwicht vinden tussen jezelf zijn en je aanpassen.

    In de vierde fase draait het om individueel en maatschappelijk welbevinden, autistisch gelukkig leven met oog voor bestaanskwaliteit en inclusie. Acceptatie van jezelf en je situatie is een belangrijke stap tot een goed leven. Nieuwe vaardigheden leren en je bewust worden van je eigen talenten en dynamiek. Succeservaringen zijn natuurlijk heel belangrijk, ze motiveren je om zelfvertrouwen op te bouwen en je grenzen te verleggen.
    Om je bewust te worden van wat je gelukkig maakt, adviseert hij om de balans op te maken van zowel dat wat je echt leuk vindt en wat goed loopt in leven, als wat het moeilijk of ondraaglijk maakt.
    Positief denken over (mensen met) autisme hoort ook in deze fase. De schrijver noemt elf clusters van positieve eigenschappen die mensen met autisme kunnen hebben, zoals doorzettingsvermogen, ‘out of the box’ denken, een sterk rechtvaardigheidsgevoel en diepgaande interesses in specifieke onderwerpen.
    De vier fasen worden in je leven na elkaar doorlopen, maar niet rechtlijnig, eerder cyclisch. Vorige fasen keren steeds terug, veranderde omstandigheden zullen een nieuwe aanpak vergen. “Als het goed is komen er af en toe momenten van autistisch gelukkig zijn. Maar overleven en leren leven met autisme in de samenleving blijft een levenslange opdracht.”

    Ik ben een volger en fan van de blogs, die Sam Peeters publiceert onder het pseudoniem Tistje. Maar waar hij in een korte tekst over één duidelijk onderwerp mij goed kan boeien, lukte hem dat nu niet steeds. Tijdens het lezen raakte ik vaak mijn focus kwijt.

    De eerste drie fasen zijn al veel vaker beschreven, ik was vooral benieuwd naar fase 4: hoe word je dan gelukkig? Voor mij zitten daar geen opzienbarend nieuwe ideeën bij. Toch is het boek als een verzameling van aspecten die de kwaliteit van je leven als autist beïnvloeden, zeer zeker het lezen waard!

    Recensie geschreven door Marjolein

Sluiten
Word nu lid!