030-2299800
Blog van Els van Veen, huisarts

Is het goed om open te zijn over je autisme?

  Els van Veen Opinie okt17
 

Els van Veen (Amsterdam, 1970) is
huisarts. 
Zij kreeg in 2014 de diagnose
autisme (ASS). Omdat zij niets kon vinden
over artsen met autisme, bouwde zij in
2016 de website www.artsenmetautisme.nl

De dagvoorzitter van het NVA AutismeCongres 2018, Iris Bonnema, heeft zelf autisme. Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Autisme zegt zij: 

‘Tijdens mijn studie (geneeskunde) was ik één van de organisatoren van een symposium over studeren met een beperking. Eén van de workshops ging over ‘arbeidsmarkt en solliciteren’. Daar werd de discussie gevoerd of je bij je sollicitatie wel of niet moet vermelden dat je een beperking hebt. De conclusie was toen dat het beter is om het niet in het eerste gesprek te vermelden. Maar op deze manier vond ik ook geen baan, dus dat hielp blijkbaar niet’.

Wat Iris aanstipt is een onderbelicht aspect van het krijgen van een autisme-diagnose. Hoe open kun je over deze diagnose zijn? In onze samenleving moet je je van je beste kant laten zien. ‘Je kwetsbaar opstellen’ wordt snel gezien als een teken van zwakte. Een kwetsbare plek wordt je ‘achilleshiel’ genoemd.

Achilles was in de Griekse mythologie een onverslaanbare held. Hij had echter één kwetsbare plek, bij zijn hiel. Die plek kon hem zijn leven kosten. De achilleshiel symboliseert voor mij hoe wij in onze samenleving omgaan met kwetsbaarheid. Je moet je kwetsbaarheden of beperkingen verbergen. Mensen gaan op hun tenen lopen om maar goed over te komen op de buitenwereld. Maar elk mens en elke organisatievorm heeft kwetsbare kanten. En als die
- uit angst voor negatieve gevolgen - verborgen worden gehouden, wordt de kans op ongelukken juist groter.

Het moeilijkste aan psychische aandoeningen in het algemeen vind ik dat ze gepaard gaan met schaamte en taboe.  Het moeilijkste aan de diagnose vond ik destijds, dat het leek of ik de enige arts in Nederland ben met autisme. Mijn autisme-diagnose voelde in die zin als een achilleshiel; iets dat ik verborgen moest houden. En daardoor bleef ik verstoken van steun en begrip uit mijn omgeving.

Zoals ik het nu zie, kwam er met de diagnose autisme een benaming voor kenmerken die ik mijn hele leven al heb. Een diagnose verandert je namelijk niet als mens. Maar toen ik net de diagnose had, voelde dat heel anders. Het was toen net alsof ik door die diagnose veranderde. Ik ging mijn hele leven anders bekijken en dacht op een gegeven moment zelfs dat je met autisme geen arts kon zijn. Uit angst om mijn werk te verliezen hield ik mijn kwetsbaarheid verborgen.

In onderstaand Chinees sprookje, dat onlangs werd aangehaald in Trouw, lees ik een manier waarop we in onze samenleving óók om zouden kunnen gaan met kwetsbaarheid. Eerlijkheid over je beperkingen wordt erin beloond.

‘Er was eens een jonge kroonprins, de zoon van een keizer. Hij zocht een echtgenote. Hij nodigde daarom alle huwbare meisjes uit het rijk uit om haar uit te kiezen. Alle meisjes kregen een zaadje mee om deze te verzorgen en uit te laten bloeien tot een mooie bloem. Op een dag werden de meisjes terugverwacht in het paleis met hun bloem. Op die dag zou de prins zijn vrouw uitkiezen.

Een dochter van de werkster in het paleis was al lang verliefd op de prins. Zij deed ontzettend haar best om haar liefde te uiten in de verzorging van het zaadje. Maar er kwam geen bloem tevoorschijn. Ze besloot tóch met lege handen te gaan. Al was het maar om de prins nog één keer van dichtbij te mogen zien.

De andere meisjes hadden prachtige resultaten en gigantische bloemen. Tegen alle verwachtingen in koos de prins de werkstersdochter uit, want alleen zij was eerlijk geweest. Zij verdiende het om de nieuwe keizerin te worden, want alle zaadjes waren namelijk onvruchtbaar.’

Steun en begrip van je naasten is essentieel voor herstel. Maar zij kunnen je pas steunen, wanneer je hen over je beperkingen hebt verteld.


Els van Veen

Om de website goed te laten functioneren en te verbeteren gebruiken wij cookies. Als u de website verder gebruikt dan gaat u hiermee akkoord. Zie onze privacyverklaring, die ook geldt als u lid wordt of zich aanmeldt voor nieuwsbrieven.